Bij de illegale bezetting van de Westelijke Jordaanoever en het intimideren van de oorspronkelijke, Palestijnse bevolking, worden al jaar en dag honden gebruikt. Mechelse herders krijgen daarbij de voorkeur. Die dieren komen uit Europa, onder andere uit België. Maar omdat werkhonden niet geëxporteerd worden als veiligheidsproducten, hebben de Europese autoriteiten geen flauw benul wat er met die beesten gebeurt.
Op 25 oktober 2025 was de olijfoogst net begonnen in het Palestijnse dorp Deir Nizam, ten noordwesten van Ramallah. Drie generaties van de familie Tamimi hadden dekens onder de bomen uitgespreid en plukten olijven, zoals ze dat al decennialang doen.
Toen kwamen de kolonisten.
‘Het waren er drie’, vertrouwt de 64-jarige Fadel Abdel-Hamid Tamimi ons telefonisch toe. Zijn verhaal werd ook gedocumenteerd door Btselem en de Palestijnse mensenrechtenorganisatie al-Haq.
‘Eén had een M16-geweer bij zich. De anderen hadden pistolen’, zegt hij.
Vier honden renden voor de kolonisten uit en binnen enkele minuten hadden ze het gezin omsingeld. Een kolonist gooide de lunch van het gezin naar de honden. Toen Fadels zus het eten probeerde terug te halen, gaf de kolonist haar een klap in het gezicht.
De confrontatie escaleerde. ‘De kolonist maakte een handgebaar’, zegt Fadel Abdel-Hamid Tamimi. ‘De honden kwamen meteen op ons af.’
Bijna twintig minuten lang zat het gezin ingesloten tussen gewapende kolonisten en vier grommende honden. Zijn zoon Hamza herinnert zich de dieren nog steeds tot in detail.
‘Het waren Belgische Mechelse herders’, zegt hij. ‘Groot, gespierd, en ze bewogen zich als een eenheid, net als getrainde politiehonden.’
Met name de Belgische Mechelse herder is volgens Alina Stevenson, specialist in hondengedrag, het favoriete ras geworden voor politiekorpsen, legers en gespecialiseerde veiligheidseenheden vanwege hun intelligentie, uithoudingsvermogen en gehoorzaamheid.
Oorspronkelijk werden deze honden ingezet om schapen te hoeden, maar tegenwoordig maken de Israëlische hulpdiensten, politie- en veiligheidsdiensten, reddingsteams en speciale eenheden er gebruik van en zijn ze gevreesd op de bezette Westelijke Jordaanoever.
Toen uiteindelijk Israëlische soldaten arriveerden, verwachtte de familie dat ze hen zouden beschermen. Maar volgens Fadel gaven de soldaten de Palestijnen in plaats daarvan het bevel te vertrekken, terwijl ze de kolonisten toestonden te blijven. Met traangas en munitie werd de familie uit het olijfbos verdreven. Hun olijven, voedsel en uitrusting bleven achter.
De aanval was geen op zichzelf staand incident. In de hele bezette Westelijke Jordaanoever maken Palestijnse boeren, herders en plattelandsgemeenschappen steeds vaker melding van confrontaties met kolonisten die zijn vergezeld door getrainde bewakingshonden.
Israel Dog Unit
Uit interviews met trainers in België, directe correspondentie met Israëlische hondengeleiders, gearchiveerde bedrijfsdocumenten en officiële stukken blijkt dat werkhonden die in België en Nederland zijn gefokt en getraind al jarenlang naar Israël worden geïmporteerd. Daar komen ze veelal terecht bij de Israel Dog Unit (IDU) die actief is in en rond Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever.
De IDU neemt een bijzondere positie in binnen het Israëlische veiligheidslandschap. In tegenstelling tot Oketz, de hondeneenheid van het leger, is de IDU formeel gezien een vrijwilligersorganisatie. Ze profileert zich enerzijds als een humanitaire zoek- en reddingsdienst die vermiste wandelaars opspoort, de politie bij zoekacties ondersteunt en hulp biedt bij natuurrampen. Dat heeft de organisatie publieke erkenning opgeleverd van de Israëlische autoriteiten en heeft bijgedragen aan het imago van een civiele hulporganisatie.
Daarnaast communiceert de IDU openlijk over haar antiterrorismewerk. De organisatie traint en zet ook bewakingshonden in bij burgergemeenschappen op de Westelijke Jordaanoever.
De oorspronkelijke oprichter van de IDU is Yekutiel ‘Mike’ Guzofsky. Die zet zich al decennia in voor gewapende burgerlijke zelfverdediging. Guzofsky, geboren in New York, sloot zich aan bij de Amerikaanse Jewish Defense League van de ultraradicale – ondertussen vermoorde – rabbijn Meir Kahane, voordat hij begin jaren 80 naar Israël emigreerde. Later groeide hij uit tot een vooraanstaand lid van Kahane Chai, een aftakking van Kach, extremistische gewelddadige politieke organisaties die later allebei verboden werden door de Israëlische staat. Tijdens de Tweede Intifada (2000-2005) richtte hij de organisatie op die uiteindelijk de Israel Dog Unit zou worden.
In een video zien we hoe honden bij buitenposten op de Westelijke Jordaanoever worden getraind en geconditioneerd om als Arabieren en moslims afgebeelde doelen aan te vallen, waarna Guzofsky in beeld komt, omringd door twee honden. Hij zegt: ‘De honden die je hier aan mij ziet likken, zijn heel vriendelijke honden tegenover hun Joodse baasjes. Maar het zijn heel, heel gevaarlijke honden als je een Arabische terrorist bent die een Joodse stad probeert binnen te dringen.’
Gaandeweg legde de IDU steeds meer de nadruk op humanitaire activiteiten. Zoek- en reddingsmissies kwamen centraal te staan in haar publieke imago, wat hielp bij het aantrekken van vrijwilligers en donaties uit Israël en het buitenland. Maar haar veiligheidsrol is nooit verdwenen.
Geen Europese controle
Europese regelgeving vereist veterinaire certificaten en douanedocumentatie bij de export van werkhonden, maar kent geen controles op de eindgebruiker, zoals bij de defensie-export. Zodra de honden Israël binnenkomen, weten de Europese autoriteiten niet waar ze uiteindelijk terechtkomen. Dat komt, volgens de Nederlandse douane, omdat, in tegenstelling tot vuurwapens of militair materieel, werkhonden worden geëxporteerd als dieren en niet als veiligheidsproducten.
Uit crowdfundingcampagnes van de IDU blijkt dat er sinds het ontstaan van de organisatie al meer dan 300 beveiligingshonden zijn geplaatst in nederzettingen verspreid over wat door de IDU omschreven wordt als Judea en Samaria, wat overeenstemt met de Westelijke Jordaanoever.
Een Belgische trainer, die jarenlang voor Belgium Rescue Dogs (BRD) werkte en nauwe contacten onderhield met Israëlische hondengeleiders, zegt dat hij herhaaldelijk naar Israël is gereisd om zowel honden als instructeurs te trainen die verbonden zijn aan de organisatie van Mike Guzofsky. ‘Ik ben daar veel bij betrokken geweest’, zegt hij. ‘Voornamelijk via Belgium Rescue Dogs. We zijn daarheen gegaan om te helpen bij zoekacties en trainingen.’
Later legde hij een certificaat voor dat was afgegeven door de Israel Dog Unit, waarin hij werd aangeduid als ‘Master Canine Instructor’ en sinds 2012 verantwoordelijk is voor het opleiden van begeleiders en honden op het gebied van zoek- en reddingsacties, speurwerk en bescherming. De relatie, zo zegt hij, reikte verder dan incidentele bezoeken. ‘Ik train en lever al zo’n vijftien jaar waakhonden, lijkhonden en reddingshonden aan Israël.’
Volgens de trainer verliep het vervoer van de dieren via een vaste route. ‘Ze vliegen altijd via Schiphol met El Al’ (De Israëlische nationale luchtvaartmaatschappij, red.), legt hij uit. ‘De vaccinaties moeten in orde zijn, alles moet worden gecontroleerd en verzegeld door een bevoegde dierenarts.’ Toen hem werd gevraagd waar die veterinaire procedures plaatsvonden, was zijn antwoord kort: ‘België’.
Het meest overtuigende bewijs komt van de oprichter van de organisatie zelf. Tijdens het onderzoek werd Guzofsky via verschillende kanalen benaderd. Bij één van die contacten nam de journalist rechtstreeks contact met hem op en stelde hij zich voor als iemand die werkte aan een artikel over het gebruik door de Israel Dog Unit van honden uit België en over hun inzetbaarheid en doeltreffendheid.
In zijn schriftelijke antwoord bevestigde Mike Guzofsky dat zijn organisatie gedurende meerdere jaren werkhonden uit België en Nederland had geïmporteerd.
Mike Guzofsky bevestigt dat zijn organisatie in de loop der jaren zo’n vijftien werkhonden uit België en Nederland importeerde. ‘Het zijn goede honden’, zei hij daarover. ‘Ze hebben tientallen nakomelingen voortgebracht’, voegde hij eraan toe. Daar had Guzofsky toestemming van de Belgische of Nederlandse fokkers voor nodig.
Bij een afzonderlijk contact benaderden we Guzofsky openlijk voor wederhoor en legden we hem de bevindingen van het onderzoek voor. We vroegen hem om toelichting bij zijn rol, de training van de honden en hun inzet voor de beveiliging van nederzettingen. Hij hield vol dat de honden ‘op legale wijze werden ingezet’ en omschreef de Israel Dog Unit als een humanitaire organisatie die met zoek- en reddingshonden en waakhonden levens redt, ‘ook die van Arabieren’.
Het Belgische Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), dat verantwoordelijk is voor veterinaire exportcertificaten, weigerde na herhaaldelijke verzoeken om gegevens over het aantal naar Israël geëxporteerde werkhonden te verstrekken.
Een Belgische Mechelse herder kan worden opgeleid voor politiewerk, militaire operaties, particuliere beveiliging of zoek- en reddingsacties. Eenmaal geëxporteerd kan hetzelfde dier meerdere keren van eigenaar wisselen, of in een ander land worden gefokt, waardoor het aan Europees toezicht ontsnapt.
Een relatief klein aantal geïmporteerde honden vormt de basis van een veel groter netwerk van honden in Israël.
Honden zijn onderdeel van geweld
Bijna vijftig kilometer ten zuiden van Deir Nizam vertelt herder Sari Jarradat (38) dat honden onderdeel zijn geworden van het geweld waarmee Palestijnse gezinnen van hun land worden verdreven. Zijn familie woonde vroeger ten oosten van Kisan, op weideland met uitzicht op een groep Israëlische nederzettingen.
De pesterijen begonnen met geschreeuw en intimidatie. Vervolgens, zo vertelt hij ons, kwamen er kolonisten met honden. ‘Ze lieten de hond op mijn been springen’, herinnert Jarradat zich. ‘Hij begon meteen te bijten.’
Volgens Jarradat gebruikten de kolonisten een kip om de dieren op te jutten vooraleer ze los te laten. Tijdens een tweede aanval twee weken later werd de groep vergezeld door vijf honden. Zijn vrouw, Soumaya (39), werd gebeten, geslagen en blootgesteld aan traangas. Terwijl Jarradat door Israëlische soldaten werd vastgehouden, zegt hij, kwamen de kolonisten terug en staken ze de tent van het gezin in brand.
Het gezin vertrok die nacht.
Volgens VN-bureau OCHA heeft het escalerende geweld van kolonisten er sinds oktober 2023 toe geleid dat meer dan 4000 Palestijnen in de bezette Westelijke Jordaanoever ontheemd zijn geraakt. Complete bedoeïenen- en herdersgemeenschappen hebben gebieden verlaten waar het dagelijks leven door herhaalde aanvallen onmogelijk werd gemaakt.
*Dit onderzoek kwam tot stand met steun van het Fonds Pascal Decroos – Journalism Fund Europe.
